zaterdag, mei 18, 2024
HomeWorld NewsDeze jurk overleefde meer dan drie eeuwen op de bodem van de...

Deze jurk overleefde meer dan drie eeuwen op de bodem van de zee


Het jaar is ongeveer 1650. Een koopvaardijschip met goederen, passagiers en een peperdure zijden satijnen jurk die eeuwen later een onderwerp van fascinatie zal worden, zinkt voor het Nederlandse eiland Texel.

Zand bedekte al snel het scheepswrak, dat grotendeels in de vergetelheid raakte tot 2014, toen Nederlandse amateurduikers de bijna perfect bewaard gebleven jurk vonden en naar het droge brachten. De duikers vonden onder andere ook een andere, zilveren jurk, boekomslagen en wat leek op 17e-eeuwse damestoiletartikelen.

Het vernielde schip, bekend als het Palmhout vanwege de houtsoort die in de overblijfselen is aangetroffen, is gevonden in de Waddenzee, een intergetijdengebied van de Noordzee. Sindsdien is het onderwerp geweest van een museumexpositie, evenals van een aankomend multimediaproject met een podcast, een televisieshow en een digitale reconstructie.

Maar ondanks de grote belangstelling is het mysterie van de zijden jurk niet opgelost. Van wie was de kleding? Waar ging het schip heen? En wie was er aan boord?

De antwoorden liggen waarschijnlijk onder water.

De jurken en andere objecten zijn te zien op Museum Kaap Skil op Texel, een Nederlands eiland ongeveer 60 mijl ten noorden van Amsterdam met minder dan 14.000 inwoners. De goed bewaarde zijden jurk heeft duizenden meer museumbezoekers getrokken dan gebruikelijk in de wintermaanden sinds de tentoonstelling in november, aldus Corina Hordijk, de artistiek directeur van dit museum en drie anderen op het eiland.

“De gedachte dat deze jurk eeuwenlang op de bodem van de zee heeft gelegen, is krankzinnig”, zei mevrouw Hordijk. “De laatste persoon die het daarvoor heeft aangeraakt, was waarschijnlijk de persoon die het droeg.”

De jurken, waarschijnlijk gemaakt rond 1620, waren ongeveer 30 jaar oud toen ze met het schip ten onder gingen. De zijden jurk had een bredere taille en was waarschijnlijk voor een oudere vrouw, aldus onderzoekers. De zilveren jurk was mogelijk een trouwjurk, wat zou kunnen betekenen dat de twee jurken verschillende eigenaren hadden, voegde ze eraan toe.

“Deze jurken waren ongelooflijk duur”, zegt Arnold van Bruggen, de regisseur van de komende televisiedocumentaire over dit onderwerp. “Deze jurken zouden niet gezien zijn buiten kringen van het koninklijk hof.”

De kleding en voorwerpen helpen ook om ons begrip van vrouwen uit een tijd waarin geschiedenisboeken zich voornamelijk richten op mannelijke zeehelden, te vervolledigen, zei Tjitske Mussche, de maker van de podcast ‘The Dress and the Shipwreck’, een begeleidend stuk bij Mr. van Bruggen’s Tv programma. De zijden jurk brengt de 17e-eeuwse vrouw beter in beeld, zei ze.

De heer van Bruggen en mevrouw Mussche zeiden dat ze tot drie plausibele theorieën waren gekomen, gebaseerd op hun gesprekken met historici, wetenschappers en anderen. Alle drie wijzen ze erop dat de eigenaar van de jurk tot de hogere klassen behoort, maar andere details zijn niet bewezen. Een mogelijkheid is dat de kleding toebehoorde aan een theatergezelschap dat Engeland ontvluchtte. Een tweede, gebaseerd op onderzoek door een historicus aan de Universiteit van Oxford, is dat de kleding, evenals de andere items, toebehoorden aan de overleden vrouw van een ambassadeur en vanuit Constantinopel werden teruggebracht naar Engeland. Een derde mogelijkheid is dat de voorwerpen toebehoorden aan een rijke Oost-Europese familie die op de vlucht was voor de Dertigjarige Oorlog.

Onderzoekers denken dat het schip mogelijk een koopvaardijschip was dat ook mensen en hun bagage vervoerde, zei mevrouw Mussche. Er was in die tijd veel scheepvaartverkeer tussen Engeland en Nederland, inclusief mensen die de puriteinse revolutie in Engeland ontvluchtten, zei Van Bruggen.

Mevrouw Mussche zei dat ze hoopte dat er meer onderzoek naar het wrak zou komen, evenals naar andere. “Het zou het hele idee van de maritieme 17e eeuw in een nieuw perspectief plaatsen”, zei ze.

Dat is aan de Nederlandse overheid.

Duikexpedities zijn tijdrovend en kostbaar, zegt Thijs Coenen, maritiem archeoloog bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, en de dienst stuurt slechts twee maanden per jaar duikers naar de bodem van de zee vanwege slechte weersomstandigheden en een gebrek aan financiering. Het volledig uitgraven van het Palmwood-wrak van de bodem van de zee zou jaren duren.

Een andere complicatie is ervoor te zorgen dat musea en onderzoekers de items die duikers in het wrak vinden veilig kunnen opslaan en bestuderen, zei de heer Coenen.

Het bureau heeft het Palmwood-wrak bedekt met een soort gaas om het te beschermen tegen erosie en andere schade, waardoor het tientallen jaren zou kunnen behouden blijven. Er zijn meerdere scheepswrakken uit de 17e eeuw in Nederland, waarvan vele niet zo goed bewaard zijn gebleven, en de overheid moet afwegen waar ze haar duikers naartoe wil sturen. De heer Coenen zei dat hij de mogelijkheid niet uitsluit dat de duikers van het bureau de komende jaren op een gegeven moment naar het Palmwood-wrak zullen terugkeren. (In totaal zijn er ongeveer 3.000 bekende scheepswrakken in de Nederlandse wateren, zei de heer Coenen.)

Eén ding is duidelijk: dit specifieke wrak is buitengewoon en kan nog veel meer historische juweeltjes bevatten.

Hans Dijker, een van de amateurduikers die de jurk in 2014 vond, wist aanvankelijk niet dat hij zo’n bijzonder item had gevonden, en wist zelfs nog meer niet wat hij met een jurk moest doen. Even zei meneer Dijker: “Hij hing gewoon aan een hanger in ons clubhuis.”

RELATED ARTICLES

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

- Advertisment -
Google search engine

Most Popular

Recent Comments